Newsletter

Aktualne wydanie

2014-05-okladka-m

 

Do pobrania 

bezpłatnie wydanie

 Świat Szkła 12/2013

- w formie e-book'a

(szczegóły TUTAJ)

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Foto-galerie

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

Wydanie Specjalne

  

konstrukcje szklane

 

 

20140533 Konstrukcje przeszklone 2

 

Nowe e-produkty

  

mozliwosci SS 205x285

 

* Aktualne normy - najważniejsze informacje przy planowaniu ochrony

Ile czasu musi upłynąć, aby opracowujący dokumenty dotyczące warunków ochrony, spostrzegli, że nie ma już w spisie aktualnych norm, tych w których klasyfikowano drzwi do klasy C, zamki do klas O, T, A, B i C, a wkładki do zamków do klas T, A, B i C?

Norm nie ma a odwołania do tych klasyfikacji żyją nadal. Towarzystwa ubezpieczeniowe, wojsko – działają tak jak byśmy nie weszli do Unii Europejskiej i nadal stawiają wymagania na drzwi klasy C, zamki klasy C czy jak w przypadku wojska systemy alarmowe klasy SA-3. Nawet w nowych wymaganiach dla kancelarii tajnych jest zapisany wymóg na drzwi klasy C według wycofanej normy.
Może to ma jednak sens?

Zabezpieczenia mechaniczne
Coś jest nie tak, jeśli drzwi sklasyfikowane dawniej do klasy C, uzyskują według nowej normy i nowej klasyfikacji (zawiera sześć klas) – w zależności od typu i producenta – klasy od trzech do pięciu, które diametralnie różnią się wymaganiami na wytrzymałość.

Przecież klasa trzecia to ledwie krótka wytrzymałość na agresję np. łomem, a klasa piąta to ochrona przed wyrzynarką, piłą szablastą, szlifierką, a dawniej wszystkie te drzwi otrzymały jedną klasę, klasę C! Jeśli więc zostały gdzieś zapisane wymagania, aby montować drzwi klasy C, to jaka jest ich naprawdę wytrzymałość? Jeśli dla zwiększenia ochrony konieczne byłoby zamontowanie przeszklenia w drzwiach to w drzwiach klasy C zrobić tego nie wolno!

Jeszcze ciekawiej jest z wymaganiami narzucającymi stosowanie systemów klasy np. SA-3 czy SA-4 wg normy, której od roku już nie ma, a norma ta miała ustalone i niezmieniane wymagania od 1993 r.!

Tam, gdzie są zamontowane tej klasy systemy przestępcy mogli i mogą nadal wielokrotnie wchodzić do obiektu bez wykrycia przez system! Ktoś się czuję za ten stan odpowiedzialny?

Wracając do tematu artykułu, czyli aktualne normy, przewodnik po wymaganiach istotnych dla planowania ochrony, zapisanych w normach – pierwsza część będzie dotyczyła norm dotyczących zabezpieczeń mechanicznych.

Jakie typy zabezpieczeń zaliczamy do zabezpieczeń mechanicznych?
Drzwi, zamki, wkładki, szyldy, kraty, okna, szyby, depozytory, wrzutnie nocne, sejfy /szafy/, pojemniki, teczki itp. Od czego zacząć omawianie norm? Tak naprawdę to już rozpocząłem omawianie od zasygnalizowania miejsc konfliktu starych i nowych norm.

Czym różnią się nowe normy od starych?
W europejskich normach, które dziś obowiązują, dotyczących drzwi, zamków, wkładek, zawiasów, szyldów jest znacznie więcej grup różnych wymagań związanych z funkcjonowaniem i zastosowaniem elementów na co dzień, a to znaczy, że wymagania antywłamaniowe są zaledwie jedną z kilku (z kilkunastu) pozycji wymagań.

Oferowane w sprzedaży zabezpieczenia mechaniczne mają załączone certyfikaty zgodności z wyszczególnionymi normami i na kolejnych pozycjach kodu zapisane są cyfry lub litery, które określają klasę ściśle powiązaną z pozycją kodu. Dla np. zamków ustalono jedenaście pozycji kodu i dotyczy to wszystkich zamków ocenianych według kryteriów normy PN EN 12209.

Zamki, zaczepy wg PN-EN 12209:2003 oraz wg poprawki PN-EN 12209:2005/AC
Dla oceny klasy antywłamaniowości zamka została ustalona w normie siódma pozycja kodu i są tam umieszczane cyfry od 1 do 7, które odpowiadają klasie zabezpieczenia antywłamaniowego. Cyfra 1 oznacza najniższą klasę, a cyfra 7 najwyższą.

Zamki dawniej klasyfikowane do klasy C w nowych badaniach według wymienionej tu normy uzyskują klasy od 3 do 6, co wskazuje na bardzo duży rozrzut wytrzymałości na agresję.

W tabeli poniżej umieszczony jest inny przykład oznaczeń wraz z informacją, co się kryje pod kolejnymi pozycjami kodu.

A jak odczytać następujące oznaczenie zamka?

2  

1

0  

7

♦ zamek przeznaczony do miejsc o średnim zagrożeniu wandalizmem np. biura – dla domów wystarczy klasa 1, ta pozycja nie ma nic wspólnego z klasą antywłamaniową!
♦ wytrzymałość około 100 tysięcy cykli uruchomienia,
♦ masa drzwi do 100 kg i siła zamykająca 50N,
♦ mogą być użyte do drzwi ppoż pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań,
♦ brak wymagań dotyczących bezpieczeństwa w przypadku ewakuacji,
♦ średnia odporność na korozję w zakresie temperatur od 20 do +80°C,
♦ bardzo wysoka odporność antywłamaniowa wraz z odpornością na przewiercenie,
♦ zamek nawierzchniowy do drzwi rozwiernych,
♦ zamek zastawkowy automatycznie ryglowany,
♦ zamek z klamką bezsprężynową mocno obciążoną,
♦ 6 zastawek z rozszerzeniem liczby kombinacji [20 tysięcy kombinacji].

Proste? Bez ściągawki tak naprawdę ani rusz, a informacje o zawartości i sposobie oznaczeń można znaleźć w normie PN-EN 122091).

Przy planowaniu ochrony to najważniejsza jest klasa zapisana na siódmej pozycji, bo wskazuje jaka jest odporność na włamanie. W pewnych sytuacjach będą też ważne informacje zawarte na pierwszej pozycji kodu, bo wskazują na to jak bardzo zamek będzie narażony na wandalizm (wandalizm to jednak coś innego niż odporność na włamanie) oraz na ostatniej pozycji kodu, bo tam są zawarte informacje o liczbie zastawek i liczbie kombinacji, a te informacje mogą być przydatne do określenia np. jak wiele miejsc może być chronionych w przypadku wyboru systemu master key.

Wkładki bębenkowe do zamków na podstawie PN-EN 1303:2007
Podobnie jak w przypadku zamków dla oznaczania wkładek bębenkowych używany jest kod, którego każda pozycja oznacza inną grupę wymagań, z tym że o ile w przypadku zamków ten kod jest jedenastopozycyjny, to w przypadku wkładek jest to tylko siedem pozycji według wycofanej wersji normy i osiem według aktualnej, a więc po liczbie pozycji kodu można się zorientować czy zamek był klasyfikowany zgodnie ze starą lub nową wersją normy.

Uwaga! Nie wszystkie oferowane na rynku zamki są przystosowane do działania w połączeniu z wkładkami bębenkowymi. W normie dotyczącej zamków, w pozycjach oznaczeniowych kodu 8 i 9 są zawarte wymagania dla zamków przystosowanych do wkładek bębenkowych i tak – na pozycji 8 zamki te są oznaczane literami od A do J, a na pozycji 9 literami A lub B.

Dlaczego ten kod (przedstawiony na rys. 2) zawiera dziewięć pozycji a nie jak podaj norma osiem? Ponieważ niezgodnie z normą na dziewiątej pozycji dołączono klasyfikacje wg dawno temu wycofanej normy Wkładki bębenkowe profilowe PN-91 B- 94461/02. To gdzie szukać informacji o aktualnej klasyfikacji tej wkładki? Na ósmej pozycji kodu zawarta jest informacja o klasie antywłamaniowej i oznaczenia w tej pozycji mogą być: 0 – brak wymagań, 1 – wytrzymałość 3 minuty, 2 – wytrzymałość 5 minut. W tym przypadku wkładka ma najwyższą klasyfikację – 2.

Rys. 1. Przykład klasyfikacji trzech zamków

Rys. 2. Przykład kodu 

Kłódki – klasyfikacja wg PN -EN 12320:2002
Często na wykładach słuchacze zadają pytanie: Czy zamknięcia na kłódki są tak samo skuteczne jak zamknięcia na zamki? Bez wchodzenia w wymagania zawarte w normach, opierając się jedynie na tak zwanym zdrowym rozsądku, to przecież w przypadku dużych drzwi czy bram trudno sobie wyobrazić, aby nawet najlepszy zamek mógł być tak skuteczny jak dobrej klasy kłódka.

Wynika to z odmiennej zasady zamykania kłódek i zamków. W zamkach rygiel ma ograniczoną długość, a więc zamek jest wrażliwy na wszelkie niezbyt dokładnie spasowane połączenia drzwi, brama – futryna. Kłódkę możemy nakładać na skobel, a skobel może blokować albo bezpośrednio albo pośrednio, czyli np. przesuwaną, dużą zasuwę o długości, która nie jest przecież w żaden sposób ograniczona konstrukcją samego zamknięcia, czyli kłódki.

Kłódki – klasyfikacja Minimalna liczba kombinacji kluczy jest razem z klasą antywłamaniową oznaczana na 7 pozycji kodu, czyli w tej kratce należy szukać oznaczenia cyfrą od 1 do 6.

X

X – oznacza brak klasyfikacji pomimo, że kod ma siedem pozycji a nie dwie

Dla zaklasyfikowania pod kątem „zabezpieczenia” do jednej z sześciu klas [pozycja siódma kodu] kłódka oprócz wspomnianego wymogu zapewnienia minimalnej liczby kombinacji kluczy musi jeszcze spełniać następujące wymagania:
♦ zabezpieczenia przed otwarciem kluczem o kombinacji różniącej się jedynie o jedną pozycję,
♦ odporności na siłę, a także na moment obrotowy, które działają na bębenek lub mechanizm blokujący,
♦ odporności na wyrwanie, przecięcie i ukręcenie pałąka i skobla,
♦ a także odporności pałąka i skobla na uderzenia w niskiej temperaturze, na przewiercenie i przepiłowanie.

Dwa ostanie wymagania, czyli odporność na przewiercenie i przepiłowanie jest w normie podawana jako jednostka czasu w której zapewniona jest jeszcze odporność na agresję. Dla klasy 4 kłódek dla obu agresji (ale nie występujących łącznie) ten czas wynosi 2 min, dla klasy 5 – 4 min, a dla klasy 6 – 8 min.

Dla porównania wytrzymałość czasowa wkładek na agresję przez wiercenie wynosi: w klasie 1 – 3/5 min, w klasie 2 – 5/10 min, natomiast zamków w klasie 5 – 3/5 min, a w klasie 7 – 5/10 min w zależności od tego czy brany jest pod uwagę całkowity czas łącznie z przygotowaniem, czy tylko sam czas wiercenia.

Z tych porównań wynika, że kłódki mogą dać ochronę, w przypadku ataku polegającego na wierceniu porównywalną jak zamki czy wkładki odpowiedniej klasy.

Uwagi praktyczne:
Kłódki montowane na drzwiach (wrotach) objętych monitorowaniem magazynów powinny być znakowane tak, aby:
♦ można było natychmiast, podczas oględzin, ustalić czy nie zostały podmienione,
♦ wybranie z wielu, odpowiedniego klucza nie nastręczało trudności także przy słabym oświetleniu.

Łatwo poznać kłódki klasyfikowane pod kątem „zabezpieczenia” w klasach od 4 do 6 – ich kluczy nie można wyjąć jeśli pałąk nie zostanie zamknięty.

 

Całość artykułu w wydaniu drukowanym i elektronicznym 

Stefan Jerzy SIUDALSKI

inne artykuły o podobnej tematyce patrz Serwisy Tematyczne

więcej informacj: Świat Szkła 12/2011

 

 

 

part em

Wydawca:

part chik part omii part ss logo 212x50 mg part tr

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce internetowej.

Aby zaakceptowac pliki cookies z tej storny oraz ukryć ten komunikat kliknij: