Aktualne wydanie

2022 05 okladka1

Świat Szkła 5/2022

User Menu

 ET-Swiat-Szkla-PL-160x600-003a

 

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

 

 

 wlasna-instrukcja ift--baner do newslet-2019e

 

 

Funkcja estetyczna struktur szklarniowych w architekturze. Część 2
Data dodania: 06.03.09

Do analizy funkcji estetycznej dzieł sztuki, w tym także obiektów architektonicznych, pomocne jest, o czym była mowa w poprzednim numerze "Świata Szkła", równanie Cohena i Christiansena. Przypomnijmy, że równanie to pozwala na postrzeganie zagadnień estetycznych według trzech podstawowych kryteriów.

Obok kryteriów obiektywnych i częściowo obiektywnych istnieje kryterium całkowicie subiektywne, które w odniesieniu do budynków należy traktować w kategoriach ich ekspresji architektonicznej. I właśnie znaczenie struktur szklarniowych w kreowaniu ekspresji architektonicznej budynków biurowych i biurowo-przemysłowych stanowi temat niniejszego artykułu.

 



 

Posiłkując się teorią informacji Cohena i Christiansena, przez ekspresję architektoniczną należy rozumieć wartość estetyczną, która oddziałuje na odbiorcę przez informację inwencyjną tj. całkowicie niewymierną, odbieraną przez myśl, odczucia i doświadczenia odbiorcy. Wiąże się więc z pobudzeniem emocjonalnym, które wyzwala się w odbiorcy określonego dzieła architektury.

Ekspresja architektoniczna budynku zależy przede wszystkim od inwencji twórczej projektanta. Budowana jest za pomocą indywidualnie dobranych przez niego środków wyrazu, np. rozwiązań konstrukcyjnych, układu linii bądź płaszczyzn, zestawienie różnych skal, barw, faktur, wykorzystanie światłocieni itd.

Pełne zatem omówienie znaczenia struktur szklarniowych w budowaniu ekspresji architektury nie jest zadaniem możliwym, gdyż zbiór możliwości w tym zakresie nie jest zamknięty. Sensowne natomiast wydaje się usystematyzowanie omawianego zjawiska i zwrócenie uwagi na zagadnienia najbardziej typowe, powtarzalne, a zatem dające się wyszczególnić jako grupa zagadnień o „wspólnym mianowniku".

Celowe jest tu wyodrębnienie budynków biurowych i biurowo-przemysło-wych, jako obiektów wymagających szczególnie wysokiej jakości środowiska pracy, zwłaszcza w zakresie warunków atmosferycznych (m.in. środowisko termiczne i higieniczne) i wizualno-oświe-tleniowych (środowisko świetlne i kontakt wzrokowy z otoczeniem). To bowiem przekłada się na rolę struktur szklarniowych w kształtowaniu funkcji estetycznej, w tym na sposoby kreowania ekspresji architektonicznej. Obserwujemy, przykładowo, mniejszą swobodę estetycznego kształtowania szklanych fasad w omawianych budynkach, w stosunku do innych budynków wielko-przestrzennych, w których potencjalny
wpływ fasad na wewnętrzne środowisko termiczne i wizualno-oświetleniowe (np. domy towarowe, budynki koncertowe) nie jest tak duży.

Dla potrzeb dalszej analizy przyjęto, że ekspresję architektoniczną obiektu, która kreowana jest za sprawą struktur szklarniowych i elementów w ich obrębie, definiują w omawianych budynkach najczęściej:

• ukształtowanie formy i kompozycji przestrzennej budynku,

• efekt przenikania się przestrzeni wewnętrznej i zewnętrznej,

• efekty plastyczno-malarskie i efekt zmienności budynku w czasie,

• podziały przestrzenne i elewacyjne.

Ukształtowanie formy i kompozycji przestrzennej

Pobudzenie emocjonalne u odbiorcy wywoływane jest często przez ukształtowanie formy przestrzennej, którą cechuje optyczny ruch. Są to formy dynamiczne. Jakkolwiek formy takie mogą być oceniany według kryteriów obiektywnych, tj. geometrii bryły oraz częściowo obiektywnych, tj. znaczeń, jakie za sobą niosą, to wydaje się, że główna rola form zdynamizowanych w aspekcie estetycznym polega na potęgowaniu ekspresji architektonicznej obiektu. Formy dynamiczne uzyskuje się przez zakrzywianie, pochylanie płaszczyzn, wprowadzanie ostrych narożników itp. Są to działania, które zaprzeczają naturalnej skłonności człowieka do geometryzacji formy, opartej na dominacji kąta prostego oraz kierunków wertykalnych i horyzontalnych. W rezultacie dają więc większe możliwości wywoływania u odbiorcy emocji.

Wprowadzanie struktur szklarniowych sprzyja kreowaniu form dynamicznych. Można wręcz przyjąć, że w wielu przypadkach taka ich forma jest ze wszech miar pożyteczna. Pochylanie przeszklonych ścian w strukturach szklanych lub ich zakrzywianie jest na ogół uzasadnione w aspekcie energetycznym, jako wynik uwzględnienia kierunku padania promieni słonecznych lub oddziaływania wiatru. Tak jest odpowiednio w przypadku budynków: „Microelectronic Centre" w Duisburgu i „Tokio Gas Airport" w Tokio, którym szklarnie nadały znacznej dynamiki (budynki te zostały opisane w poprzednim numerze „Świata Szkła").

Innym interesującym przykładem jest budynek laboratoryjno-badawczy w Ulm (Niemcy), arch. LOG ID, Dieter Schempp, Fred Mollring (fot.1.).

Olbrzymia szklarnia stanowi dominującą bryłę całego obiektu. Zaprojektowana jako pasywny kolektor ciepła, została zorientowana na południe, a jej największa przeszklona ściana optymalnie pochylona względem kierunku oddziaływania południowych, zimowych promieni słonecznych. Silne pochylenie przy do-

minującym udziale przeszklenia w elewacji południowej spotęgowało ekspresję architektoniczną budynku. Główną rolę odgrywa tu dynamiczna forma budynku, która z zewnątrz oddziałuje na odbiorcę nie tylko od strony południowej, ale przede wszystkim wschodniej i zachodniej, gdy postrzegamy jej silnie pochylony profil. Optyczny ruch bryły budynku jest wzmocniony ponadto przez

lekkie zagłębienie szklarni w gruncie, która wygląda, jakby tylko chwilowo została zatrzymana w procesie „wbijania się" w grunt.

Dynamika formy przestrzennej samej w sobie, to nie jedyny element ekspresji architektonicznej budynku. Ważną rolę odgrywa tu także kompozycja przestrzenna, a konkretnie - zestawienie szklarni z pełnymi bocznymi blokami obiektu. Sprzyja temu kontrastowe zestawienie dynamicznej, przeszklonej bryły szklarni ze statyczną formą przestrzenną dwóch bocznych skrzydeł, w której mieszczą się biura i laboratoria. Dynamiczna bryła szklarni została osadzona w wizualnie ciężkich formach bloków. Stwarza to wrażenie, jak gdyby szklarnia wymykała się z objęć masywnych pylonów. Można również odnieść wrażenie, że szklarnia wbija się w masywną bryłę budynku - krótko mówiąc, w kompozycji tej „coś się dzieje". To ekspresyjne zestawienie obydwu form podkreślone jest dodatkowo przez kontrast „pełne-przejrzyste" na elewacji. Ekspresja architektury wzrasta w nocy, gdy przestrzeń szklarniowa zostaje oświetlona światłem sztucznym. Olbrzymia tafla szklenia nabiera pełnej przeźroczysto-ści. Szklarnia jeszcze silniej wychodzi na plan pierwszy przed masywne bloki, które stanowią dla niej tło. Możliwość wglądu do jej przestrzeni, która głęboko penetruje budynek, znakomicie uplastycznia obiekt.

Udział rozwiązań szklarniowych w kreowaniu ekspresji architektonicznej przejawia się także w ich roli jako dominanty przestrzennej, podkreślającej kompozycję układu budynku. Podświetlona przestrzeń wewnętrzna struktury szklarniowej, ekspresję tę na ogół potęguje. Tak jest przykładowo w przebudowanym budynku Reichstagu w Berlinie, w którym oświetlona złotym światłem od wnętrza kopuła, swą barwą kontrastuje z ciemnym tłem nieba. Rola kopuły, jako centralnej dominanty przestrzennej, jest tu silnie uwydatniona.

Z kolei w budynku biurowo-przemy-słowym Centrum komputerowego firmy APPLE w Saint Quentin-en-Yvelines (Francja), arch. Valode&Pistre (fot. 2), ekspresyjnym środkiem wyrazu stają się zespoły szklanych struktur w formie stożków. Poza ich niebanalną formą przestrzenną, istotną rolę odgrywa tu powtarzalność i rytmika struktur, które podkreślają modularność układu fabryki. Szczególnie zaś ekspresyjne jest ich zestawienie z bryłą budynku. Szklane, przeźroczyste stożki przebijają niejako pełny dach budynku. Architektura budynku zyskuje cechy indywidualne. W oczach widzów nie może pozostać obojętna i niezauważona.

Efekt przenikania się przestrzeni wewnętrznej i zewnętrznej

Szkło, to idealne „narzędzie" do tworzenia efektów optycznych. Wśród nich częstym jest efekt przenikania się przestrzeni wewnętrznej i zewnętrznej. Do powstania tego efektu przyczyniają się struktury szklarniowe, które tworzą przeszkloną elewację budynku lub jej fragment, o dużej powierzchni i przejrzystości.

Tafla szklenia, spełniając swe zadania funkcjonalne, tj. jako element zamykający przestrzeń i tworzący tym samym podział na wnętrze i otoczenie, w aspekcie estetycznym zachowuje się wręcz odwrotnie i nie pełni roli bariery lub jest ona osłabiona. Znakomicie ilustruje to fasada wejściowa fabryki firmy THOMSON w Conflants Saint-Honorine (Francja), arch. Valode&Pistre (fot. 3).

Szklana elewacja, będąca częścią pasażu przecinającego bryłę obiektu, „wciąga" przestrzeń zewnętrzną do środka. Efekt ten jest wzmocniony przez zastosowanie tej samej posadzki we wnętrzu, jak i na zewnątrz - na placu przedwejściowym. Podobnie partia dachu: żagle z półprzeźroczystego tworzywa sztucznego, które przekrywają wewnętrzny pasaż, zostały przeciągnięte na zewnątrz o dwa moduły. Uzyskana ciągłość płaszczyzn dachowej i podłogowej, bez względu na przynależność do strefy zewnętrznej czy wewnętrznej, stanowi tu jeden z bardziej ekspresyjnych środków wyrazu, zwłaszcza, gdy przestrzeń pasażu zostaje oświetlona światłem sztucznym. Zatraca się realna granica pomiędzy wnętrzem a przestrzenią zewnętrzną. Nawiązuje się dialog budynku z otoczeniem.

Interesującym przykładem wykorzystania struktury szklarniowej do uzyskiwania efektów optycznych jest też budynek biurowy firmy WALTER THOMPSON we Frankfurcie nad Menem, arch. Schneider&Schumacher (fot. 4).

Całkowicie przeźroczysta struktura szklarniowa, zastosowana od północnej strony budynku, łagodzi jego kontury. Na przeszklonej, północnej elewacji wyeksponowane zostały elementy wyposażenia wnętrza. Dominują elementy komunikacji poziomej i biegnąca w poprzek elewacji, klatka schodowa. Dodajmy, że układ klatki schodowej, niejako przyklejony do zewnętrznej ściany, jest często stosowany po zewnętrznej stronie budynku. Fakt ten powoduje, ze właściwa ocena, co jest w środku, a co jeszcze na zewnątrz staje się utrudniona. Efekt ten spotęgowany jest przy sztucznym oświetleniu przestrzeni szklarniowej, gdy szklana tafla przestaje być barierą wizualną. Z kolei w ciągu dnia, powierzchnia szklenia nabiera refleksyjności i powtarza obraz otoczenia. Następuje nakładanie się obrazów rzeczywistych - wnętrza obiektu i odbitych - elementów sąsiadujących z budynkiem. Następuje w ten sposób efekt, który można by nazwać „dematerializacją" bryły obiektu. Architektura nabiera ekspresji.

Efekty plastyczno-malarskie i efekt zmienności budynku w czasie

Zagadnienie to zostało już częściowo poruszone przy okazji omawianie budynku w Ulm. Kontrastowe zestawienie szklanej bryły z masywnymi blokami laboratoriów i biur daje ekspresyjny efekt plastyczno-malarski wyrażony w formie i kompozycji przestrzennej.

Ekspresja budynku ze strukturami szklarniowymi może być wyrażana jednak nie tylko poprzez „działania na bryle", lecz również poprzez tworzenie różnorodnych efektów plastyczno-malarskich w obrębie szklanej elewacji. O ekspresji tej decydują m.in. kolorystyka, faktura elementów elewacyjnych, sposób ich zestawienia, „gra" światłocieni.

Interesującym przykładem wpływu elewacyjnych efektów plastycz-no-malarskich na ekspresję architektoniczną budynku jest biurowiec „Avax" w Atenach, arch. Meletitiki -Alexandras N. Tombazis and Associates (fot. 5).

Od strony wschodniej zastosowano podwójną elewację szklaną. Budynek znajduje się w gęstej zabudowie miejskiej i wypełnia działkę w pierzei ulicznej. Wschodnia elewacja stanowi fasadę budynku - jego reprezentacyjną, wejściową stronę. Podwójną elewację szklaną tworzą mobilne panele, które wykonano z zadrukowanego szkła przeciwsłonecznego. Na każdym panelu naniesiono kwadratowe, nieprzeźroczyste wzory o zielonkawej barwie. Znajdują się względem siebie w pewnej odległości tak, że tworzą silnie widoczną „kratkę" na płaszczyźnie szklanego panelu. Wewnętrzną warstwę podwójnej elewacji stanowią tradycyjne panele okienne o ciemnej barwie, które osadzone są w białej ścianie.

Ruchome panele zewnętrzne, jako elementy sterujące pozyskiwaniem promieni słonecznej cechuje dualna natura. Obracając się wzdłuż osi pionowej, stanowią rodzaj wertykalnych lameli zewnętrznych. Jednocześnie, w pozycji zamkniętej tworzą jednolitą powłokę szklaną ze szkła zadrukowanego, występując w roli zacieniających elementów mate-

riałowych. Fakt ten powoduje, że w zależności od położenia paneli, elewacja nabiera różnych cech fakturowych i kolorystycznych. W pozycji zamkniętej, ekspresję architektoniczną buduje gładka szklana elewacja o zielonkawym kolorze, cechująca się dużą refleksyjnością i interesującymi wzorami graficznymi. W pozycji otwartej elementem wpływającym na ekspresję jest efekt faktury przestrzennej, kreowany przez silne pionowe rytmy paneli zewnętrznych, który zostaje wyeksponowany na tle wewnętrznej ściany podwójnej elewacji. Równie istotnym elementem stają się - przy silnym oddziaływaniu promieni słońca - efekty światłocieniowe, które uplastyczniają fasadę obiektu.

Mobilność paneli wiąże się z jeszcze jednym ekspresyjnym efektem - zmiennością budynku w czasie. Na ogół ma to związek z zastosowaniem zewnętrznych elementów przeciwsłonecznych, których położenie odpowiada zmieniającym się w ciągu dnia warunkom insolacyjnym. Obiekt przywodzi skojarzenia z żywym organizmem, aktywnie reagując na oddziaływanie czynników otoczenia. Architektura zyskuje czwarty wymiar, jeśli za taki przyjąć czas. Percepcja obrazu budynku ulega zmianom zależnym nie tylko od położenia obserwatora, ale także chwili, w której percepcja ta następuje.

Wracając do efektów plastyczno--malarskich zwróćmy uwagę, że dotyczą one także przestrzeni wewnętrznej struktur szklarniowych. Szczególnie interesujące są efekty światłocieniowe, które powstają za sprawą przestrzennych elementów w obrębie szklanych powłok, jak i ich technologii szklenia. Efekty te występują najsilniej, gdy szklarnie zostają nasłonecznione światłem bezpośrednim. W budynku biurowo-produkcyjnym SHELL w Gelsenkirchen (Niemcy), arch. Hohaus, Hinz&Seifert (fot. 6), wydaje się, że wykorzystanie efektów światłocieniowych jest starannie przemyślaną koncepcją artystyczną. Szklany dach zamykający atrium jest zestawiony z wewnętrznymi pełnymi ścianami, które zostały pokryte jasnym tynkiem. Dach szklarni tworzą panele ze szkła laminowanego z umieszczonymi wewnątrz ogniwami fotowoltaicznymi (zob. też „Świat Szkła" 4/05). Nieprzejrzyste, lecz rozsunięte względem siebie ogniwa fotowoltaiczne, które z racji południowego ukierunkowania są w bezchmurne dni silnie naświetlane promieniami słonecznymi, powodują powstawanie silnych światłocieni we wnętrzu budynku. Światłocień ten powstaje na pełnych ścianach, które niejako stanowią ekran dla projekcji obrazów światłocieniowych. Wszystko jest znakomicie dostrzegalne z antresoli na poszczególnych kondygnacjach. Światłocień stanowi dopełnienie ekspresyjnego charakteru wnętrza, które powstaje przez niecodzienne nachylenie przeszklonego dachu i cechy plastyczno-malarskie szklanej powłoki.

Podziały przestrzenne i elewacyjne

Wpływ podziałów przestrzennych i elewacyjnych na estetykę obiektu może być postrzegany w kategoriach geometrycznych, czyli obiektywnych, jako element funkcji estetycznej, który odpowiedzialny jest za kształtowanie formy i przestrzeni architektonicznej zgodnie geometrią euklidesową. Niemniej, podziały przestrzenne i elewacyjne, to także element służący pobudzeniu emocjonalnemu odbiorcy. Przykładowo, wyeksponowana konstrukcja wsporcza i rytmika jej elementów zgodnie z przyjętą siatką modularną, może być oceniana nie tylko w kategoriach kształtu, odległości itp., ale także funkcji emocjonalnej, a zatem jako ekspresyjny środek wyrazu artystycznego.

Podobnie podziały w obrębie elewacji. Silną ekspresję kreują na ogół gęste rytmy wyeksponowanych elementów technologiczno-konstrukcyjnych w obrębie przeszklonej ścian osłonowych. W budynku „Solar Fabrik" we Freiburgu (Niemcy), arch. Rolf+Hotz (fot. 7), dzieje się tak za sprawą zewnętrznego systemu modułów fotowoltaicznych w roli półek przeciwsłonecznych, zamocowanych do szklanej tafli szklenia za pośrednictwem przestrzennych elementów wsporczych. Całość tworzy niezwykle ekspresyjną „grę" wielokierunkowych linii. Ekspresja rośnie, gdy patrzymy na elewację z boku. Rytmy elewacyjne zostają wówczas zagęszczone w wyniku zniekształceń perspektywicznych, aż do momentu wizualnego nakładania się elementów na siebie. Powstaje siatka różnorodnych linii - słabszych i mocniejszych, która „ożywia" elewację, zapobiegając poczuciu nudy w odbiorze budynku i monotonii jego architektury.

Podsumowanie

Struktury szklarniowe dają szerokie możliwości kreowania ekspresji architektonicznej. Mimo pewnych ograniczeń natury użytkowej odnosi się to także do omawianych budynków.

Jako struktury kształtowane na ogół w postaci obszernych, jednoprze-strzennych wnętrz, nie podlegają tak ścisłym rygorom geometrycznym, jak obiekty mieszczące funkcje, które wymagają tradycyjnych podziałów pionowych i kondygnacyjnych oraz „ustaw-ności" wnętrza. Z tego powodu swoboda kształtowania bryły szklarni zwiększa możliwości uzyskiwania niekonwencjonalnych form przestrzennych, wzbogacających tym samym „język" współczesnej architektury.

Najistotniejszą jednak cechą struktur szklarniowych, w aspekcie wpływu na ekspresję architektoniczną, wydaje się być ich przejrzystość. To, co dotychczas kryło się za pełną fasadą, w tej chwili otwiera się dla oka obserwatora. Możemy więc odkrywać to, co było dotychczas skrywane - oczywiście działanie to musi być ze wszech miar świadome i zasadne. Silniejsza w percepcji staje się odwieczna „gra" formy i przestrzeni - podział na pełne i puste, masywne i przejrzyste. Możemy łatwiej też posługiwać się innymi kontrastowymi zestawieniami, jak: lekkie-ciężkie, jas-ne-ciemne, matowe-połyskliwe itd.

Nie do przecenienia jest rola struktur szklarniowych w tworzeniu różnorodnych efektów plastyczno-malarkich, a także efektów, które można by nazwać iluzyjnymi, tj. zjawiskami, które oszukują zmysł wzroku obserwatora. Zacieranie realnych granic pomiędzy wnętrzem a otoczeniem, bryłą budynku a przestrzenią wokół - czyli dematerializacja budynku - to efekty będące domeną naszych czasów, czasów dominacji szkła w architekturze.

Wreszcie nie sposób pominąć roli elementów, które towarzyszą szklanym ścianom struktur szklarniowych. Różnorakie systemy zewnętrznych elementów przeciwsłonecznych, systemy konstrukcyjne szklanych ścian osłonowych tworzą odrębny język artystyczny, który poprzez różnorodność zestawień, intensywność rytmów płaskich i przestrzennych, bogactwo linii podziałów itd., może stanowić przekaz pełen żywiołowości i emocji.

Jeszcze raz nawiązując do równania Cohena i Christiansena należy stwierdzić, że funkcja estetyczna struktur szklarniowych, obok zagadnień geometrycznych (obiektywnych) i semiotycz-nych (częściowo obiektywnych), sprowadza się również, a być może przede wszystkim do roli, jaką pełnią te struktury w kreowaniu ekspresji dzieła architektury. Ważne, aby przy projektowaniu obiektu mieć na uwadze całokształt tych zagadnień i być świadomym możliwości wykorzystania struktur szklarniowych jako elementu funkcji estetycznej w architekturze.

Dr inż. arch. Janusz Marchwiński

patrz też:

 

- Szkło termotropowe i fotochromatyczne w budownictwie , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 12/2007 ,

 

- Szklenie gazochromatyczne w architekturze , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 6/2007 
 
- Arkada słoneczna budynku „Solar Fabrik” we Freiburgu , Janusz Marchwiński,  Świat Szkła 5/2007


- Interaktywne, adaptacyjne, multimedialne – elewacje przyszłości , Katarzyna Zielonko-Jung, Świat Szkła 4/2007

 

- Szklenie elektrochromatyczne w budownictwie , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 3/2007 

 

- i-modul Fassade – przełom w regulacji mikroklimatu budynku , Marcin Brzeziński, Świat Szkła 2/2007

 

- Możliwości technologiczne szkła a poszukiwanie rozwiązań proekologicznych , Katarzyna Zielonko-Jung, Świat Szkła 2/2007

 

- Wielowarstwowe elewacje przeszklone a koncepcja przegrody interaktywnej ,  Katarzyna Zielonko-Jung, Świat Szkła 1/2007 

 

- Budynki wielkoskalarne jako struktury szklarniowe Część 2, Janusz Marchwiński, Świat Szkła 1/2007

 

- Fasady. Rozwój i nowoczesność , Tadeusz Tarczoń, Świat Szkła 1/2007

 

- Kierunki rozwoju w projektowaniu elewacji przeszklonych , Katarzyna Zielonko-Jung, Świat Szkła 12/2006 

 

- Budynki wielkoskalarne jako struktury szklarniowe cz. 1 , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 12/2006

 

- Problem kształtowania okien słonecznych cz. 2 , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 11/2006

 

- Problem kształtowania okien słonecznych cz. 1 , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 10/2006

 

- Budynek Centrum Olimpijskiego w Warszawie , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 9/2006

 

- Technologia fotowoltaiczna na dachach budynków - spojrzenie architektoniczne , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 6/2006

 

- Kompleks biurowy RONDO-1 , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 5/2006

 

- Energetyczna rola szklenia w zewnętrznych przegrodach budowlanych, Janusz Marchwiński, Świat Szkła 12/2005

 

- Fasadowość architektury słonecznej - na przykładach budynków biurowych , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 11/2005 

 

- Wielofunkcyjne ściany aktywne słonecznie w architekturze. Część 2 , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 10/2005

 

- Wielofunkcyjne ściany aktywne słonecznie w architekturze. Część 1 , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 9/2005

 

- Przestrzeń wewnętrzna atriów przeszklonych , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 8-8/2005

 

- Funkcja estetyczna struktur szklarniowych w architekturze. Część 2 , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 6/2005 

 

- Funkcja estetyczna struktur szklarniowych w architekturze. Część 1 , Janusz Marchwiński, Świat Szkła 4/2005

- Aspekt użytkowy przestrzeni szklarniowych w budynkach biurowych i przemysłowych Część 2, Janusz Marchwiński, Świat Szkła 3/2005

- Aspekt użytkowy przestrzeni szklarniowych w budynkach biurowych i przemysłowych Część 1, Janusz Marchwiński, Świat Szkła 2/2005 

 więcej informacji: Świat Szkla 6/2005

Fot. 1. Budynek laboratoryjno-badawczy w Ulm

Fot. 2. Budynek fabryki komputerów firmy APPLE w Quentin-en-Yvelines (makieta)

Fot. 3. Wejście główne do budynku „Thomson Factory" w Conflants Saint-Honorine

Fot. 4. Biurowiec firmy J.WALTER THOMPSON we Frankfurcie nad Menem - fragment przeszklonej elewacji północnej

Fot. 5. Budynek „Avax office" w Atenach -fragmenty ruchomej podwójnej elewacji szklanej

Fot. 6. Fabryka ogniw fotowoltaicznych firmy SHELL w Gelsenkirchen - fragment przeszklonego dziedzińca w części biurowej

 

 

 

01 chik
          sec