Czytaj także -

Aktualne wydanie

2021 04 okladka

Świat Szkła 04/2021

User Menu

 

 ET-160x600-PL-3

 

 

 

facebook12

czytaj newsy Świata Szkła

- więcej szklanej architektury

 

Baztech

Miesięcznik Świat Szkła

indeksowany jest w bazie

czasopism technicznych

 

 

Tagi Globalne

Przykładowe wydanie

Świat Szkła 3/2021

2021 03 okladka1

(do pobrania) 

Wydanie Specjalne

okladka Dom inteligentny 22

(w opracowaniu) 

 dom bez barier okladka

gotowy

20200909przeciwpozarowe przegrody budowlane

 

Fasady przeszklone termika akustyka odpornosc ogniowa 2016

 

okna pasywne 2015a

 

Fotowoltaika w architekturze okladka

 

20140808Przegrody przeciwpozarowe

 

konstrukcje szklane

 

20140533 Konstrukcje przeszklone 2

 

Katalog 2021 okladka

 

banner konferencja 04 2019

 RODO

 pl 480x100 AW Banner 201208

 

baner4 abprojekt

* Specjalność: oddymianie
Data dodania: 02.05.10

 

Statystyki pożarowe w wielu krajach wskazują, że największe zagrożenie dla ludzi w pierwszej fazie pożaru, czyli w czasie kiedy powinna nastąpić ewakuacja ludzi z budynku, stanowią gazowe produkty spalania i rozkładu termicznego. Zagrożenie to wynika głównie ze znacznego stężenia w tych produktach silnie toksycznych gazów, takich jak tlenek węgla, chlorowodór czy cyjanowodór.

 

Tlenek węgla powstaje w czasie większości pożarów, natomiast inne gazy toksyczne, powstają przy spalaniu tworzyw sztucznych, coraz szerzej stosowanych w budownictwie. Zatrucie trującymi gazami, czyli tzw. zaczadzenie, to przyczyna śmierci ok. 80% ofiar pożaru.

 

Praktycznie stosowane są dwie zasadnicze metody ograniczania tych zagrożeń:

- systemy urządzeń służących do usuwania dymu – których zasada działania polega na usuwaniu ciepła i dymu w sposób naturalny lub mechaniczny, co pozwala uzyskać przypodłogowy obszar niezadymiony, poniżej unoszącej się warstwy dymu;
- systemy urządzeń zapobiegających zadymieniu – oparte na zapewnieniu różnicy ciśnień pomiędzy przestrzenią objętą pożarem, a przestrzeniami chronionymi, które stosowane przede wszystkim w budynkach wysokich i wysokościowych.

 

Naturalny system wentylacyjny służący do odprowadzania dymu i ciepła (określany jako NSHEVS Natural Smoke and Heat Enhaust Ventilation), jest najczęściej stosowanym systemem bezpieczeństwa w przypadku zagrożenia wybuchem pożaru. Oparty jest on na zasadzie wentylacji grawitacyjnej, wywoływanej siłami unoszenia, powstałymi na skutek różnicy gęstości gazów, wynikającej z różnicy temperatury. Następuje naturalna separacja warstwy górnej, w której znajdują się gorące gazy wymieszane z dymem – są one stopniowo usuwane na zewnątrz przez klapy dymowe lub okna oddymiające – od warstwy dolnej, przypodłogowej, wolnej od dymu, która może być wykorzystana do sprawnej ewakuacji ludzi z budynku w warunkach dobrej widoczności, jak i ułatwia pracę ekipom straży pożarnej w czasie akcji gaśniczej

 

Naturalny system odprowadzania dymu i ciepła zapewnia:

- wspieranie ewakuacji ludzi z budynków i innych obiektów budowlanych,
-  zmniejszenie temperatury pod dachem i opóźnienie rozprzestrzeniania się pożaru w kierunku poziomym,
- ułatwienie dostępu w celach gaśniczych poprzez poprawę widzialności,
- zmniejszenie szkód pożarowych i strat finansowych poprzez ochronę, przed szkodliwym działaniem gorącego dymu, konstrukcji i wyposażenia budynku.

 

Okna oddymiające, podobnie jak klapy dymowe, podlegają wymaganiom normy PN-EN 12101-2: 2005 [5]. W normie tej określono wymagania i metody badań okien i klap dymowych, które są przewidziane do instalowania jako element grawitacyjnego systemu odprowadzania dymu. Jest to norma zharmonizowana, więc pozwala na oznakowanie CE, co umożliwia sprzedaż okien i klap na terenie całej Unii Europejskiej bez dodatkowych certyfikatów. Badaniu podlega konstrukcja okna wraz z napędem uruchamiającym je w przypadku pożaru.

 

Okienne systemy oddymiania służą do odprowadzanie dymu i ciepła w przypadku pożaru wewnątrz budynku, a najczęściej wykorzystywane są okna umieszczone na klatkach schodowych budynków użyteczności publicznej, w pasażach i atriach centrów handlowych.

 

Okna oddymiające używane są również do codziennej wentylacji (przewietrzania) pomieszczeń w normalnych warunkach eksploatacji, bez wywoływania stanu alarmowego (zapewniają dopływ świeżego powietrza i odprowadzenie zużytego).



Koszty utrzymania budynku mogą być zmniejszane przez wykorzystywanie systemu automatycznego otwierania okien do schładzania nocnego.



Okna oddymiające zapewniają również dostarczanie naturalnego światła i wzrokowy kontakt z otoczeniem, jak zwykłe okna.

 

GEZE
 
 W Rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [4] określono:

- rodzaje budynków, które powinny być wyposażone w systemy ochrony przed zadymieniem lub do usuwania dymu,
 - rodzaje budynków, w których zastosowanie tych urządzeń pozwala na złagodzenie innych wymagań: obniżenie klasy odporności pożarowej budynków, powiększenie dopuszczalnej wielkości stref pożarowych, powiększenie dopuszczalnej długości dojść i przejść ewakuacyjnych (uzyskanie złagodzeń w odniesieniu do wymagań w zakresie ewakuacji, związanych z zastosowaniem samoczynnych urządzeń oddymiających jest możliwe jedynie w przypadku zapewnienia ich uruchomienia za pomocą systemu wykrywania dymu; skala złagodzeń jest największa w przypadku równoczesnego zastosowania samoczynnych urządzeń oddymiających oraz stałych urządzeń gaśniczych tryskaczowych)
 - wymagania dla instalacji wentylacji oddymiającej.

 

Istotną cechą okien w systemie oddymiania jest sprawność działania – otwierania i zamykania. Szczególną uwagę należy zwrócić na dokładne dopasowanie skrzydła do ościeżnicy, zapewniające szczelność i odporność na warunki pogodowe, a jednocześnie nie powodujące zakleszczania się tych elementów. Ostatnio pojawiły się napędy, przeznaczone do pracy w systemach oddymiania, schowane w konstrukcji ramy okiennej – całkowicie niewidoczne i nie zakłócające estetyki okna „w czasie spoczynku”, a jednocześnie szybko i sprawnie otwierające okna w przypadku pożaru oraz przy codziennej wentylacji pomieszczeń.

 

Powierzchnia geometryczna (Av) – pole powierzchni otworu, mierzona w płaszczyźnie określonej przez powierzchnię styku klapy dymowej (okna oddymiającego) z powierzchnią elementów konstrukcyjnych budynku. Wielkość ta nie uwzględnia przewężeń związanych z zastosowaniem sterowników, żaluzji czy innych przeszkód.

 

Współczynnik wypływu (Cv) – określany także jako efektywność aerodynamiczna – stosunek rzeczywistego strumienia masy gazu, mierzonego w określonych warunkach, do teoretycznego strumienia masy gazu przepływającego przez klapę dymową (okno oddymiajace)

 

Powierzchnia czynna (Aa) – iloczyn pola powierzchni geometrycznej otworu i współczynnika wypływu Aa = Av . Cv

Pozycja pożarowa otwarta – pozycja klapy dymowej, określona przez producenta, osiągana i utrzymywana podczas odprowadzania dymu i ciepła

 

Wentylacja naturalna (grawitacyjna) – wentylacja wywołana siłami unoszenia, powstałymi na wskutek różnicy gęstości gazów, wynikającej z różnicy temperatury

 

Czas otwarcia – okres między otrzymaniem przez klapy (okna) sygnału otwarcia, a osiągnięciem przez klapę pozycji pożarowej otwartej

 

 

D+H

 

 

 

Robert Sienkiewicz

 

Całość artykułu w wydaniu drukowanym i elektronicznym

 

Literatura

[1] Ustawa o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229, z późn. zm. Dz.U.2009.178.1380 (t.j.) z dnia 5 grudnia 2008 r. Dziennik Ustaw z 2009 r. Nr 11 poz. 59.

[2] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 21 kwietnia 2006 r. Dz.U.2006.80.563.

[3] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej z dnia 16 czerwca 2003 r. (Dz.U.2003.121.1137).

[4] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U.2003.33.270) z późniejszymi zmianami – ostatnia z dnia 12 marca 2009 r.

[5] PN-EN 12101-2: 2005 Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Cz. 2: Wymagania techniczne dotyczące klap dymowych. [Smoke and heat control systems. Part 2: Specification for natural smoke and heat exhaust ventilators].

[6] PN-B-02877-4: 2001 /Az1:2006 Ochrona przeciwpożarowa budynków. Instalacje grawitacyjne do odprowadzania dymu i ciepła. Zasady projektowania.

[7] DIN 18323-2: 2007 Rauch- und Wärmefreihaltung - Teil 2: Natürliche Rauchabzugsanlagen (NRA); Bemessung, Anforderungen und Einbau [Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła Część 2: Systemy wentylacji oddymiającej naturalnej (NRA), Projektowanie, wymagania i instalacja]

[8] Paweł Królikowski, Wymagania stawiane urządzeniom do usuwania dymu oraz zapobiegającym zadymieniu, „Świat Szkła” 12/2005

[9] Tadeusz Michałowski, Okna w oddymianiu grawitacyjnym, „Świat Szkła” 1/2010

 

patrz też:

Specjalność: oddymianie , Robert Sienkiewicz, Świat Szkła 4/2010

- Klapy dymowe ESCO NRWG , Grzegorz Sawicki ESCO, Świat Szkła 4/2010

- Wymagania dla okien oddymiających , Magdalena Mazur D+H, Świat Szkła 4/2010

- Certyfikowane okna oddymiające, Marcin Pielaszek Colt International, Świat Szkła 4/2010

- Okna oddymiające - skuteczność działania, Marta Grunwald BSH KLIMA, Świat Szkła 4/2010

- System oddymiający WRA 518 H/K 4, ROTO, Świat Szkła 4/2010

- Okna oddymiające FSP i FSJ, FAKRO, Świat Szkła 4/2010

Okna w oddymianiu grawitacyjnym, Tadeusz Michałowski, Świat Szkła 1/2010

- Nowoczesne rozwiązania przeciwpożarowe w obiektach, Magdalena Mazur D+H, Świat Szkła 6/2009

- Przekrycia dachowe i naświetla z tworzyw sztucznych , Andrzej Kolbrecki, Bartłomiej Papis, Kamil Perzyna, Świat Szkła 4/2009

- Bezpiecznie w czasie pożaru , Jan Kubalewski UNIMA-TECH, Świat Szkła 2/2009 

- Atria i pasaże handlowe a ochrona przeciwpożarowa. Część 2, Paweł Królikowski, Świat Szkła 10/2008

- Atria i pasaże handlowe a ochrona przeciwpożarowa. Część 1, Paweł Królikowski, Świat Szkła 9/2008

- Okno oddymiające Euro-SHEV wg nowej normy EN 12101-2, D+H, Świat Szkła 5/2008

- Okna żaluzjowe – idealna wentylacja i oddymianie, Tadeusz Michałowski, Świat Szkła 4/2008

- Właściwy kurs, ELERO, Świat Szkła 4/2008

- Automatyka do okien żaluzjowych, D+H, Świat Szkła 4/2008

- Zastosowanie świetlików dachowych i okien fasadowych jako urządzeń oddymiających, Piotr Głąbski, Świat Szkła 6/2007

- Doświetlanie, wentylacja i oddymianie, ALUCO, Świat Szkła 6/2007

- Świetlik wielofunkcyjny, Wojciech Jaroch ROBELIT, Świat Szkła 6/2007

- Systemy sterowania elementami elewacji obiektów, Jan Kubalewski UNIMA, Świat Szkła 6/2007

Parametry oddymiających okien fasadowych, D+H, Świat Szkła 6/2007

- Okno oddymiającew Euro-SHEV wg nowej normy EN 12101-2, Magdalena Mazur D+H, Świat Szkła 12/2006

- Klapy dymowe i świetliki dachowe, Piotr Kapuściński HEXADOME, Świat Szkła 12/2006

- Nowe reguły w ochronie przeciwpożarowej, Tadeusz Michałowski, Świat Szkła 11/2006

- Okno oddymiające FSP , M. Hajduga FAKRO, Świat Szkła 11/2006

- Okna lamelowe , Tadeusz Michałowski, Świat Szkła 1/2006  

- Wymagania stawiane urządzeniom do usuwania dymu oraz zapobiegającym zadymieniu, Paweł Królikowski, Świat Szkła 12/2005

- Mechanizm automatycznego otwierania świetlików dachowych i klap dymowych, Zbigniew Czajka, Świat Szkła 11/2005

- Systemy sterowania oddymianiem grawitacyjnym, Jan Kubalewski UNIMA, Świat Szkła 11/2005

Napędy systemów oddymiania i naturalnej wentylacji, Magdalena Mazur D+H, Świat Szkła 11/2005

 

więcej informacji: Świat Szkła 4/2010

inne artykuły o podobnej tematyce patrz Serwisy Tematyczne 

 

Czytaj także --

 

 

01 chik
01 chik